Kluczowe wnioski: Ostatnie badania sugerują, że skuteczność oleju rybnego omega-3 w zapobieganiu rakowi okrężnicy zależy od kluczowego enzymu zwanego ALOX15. Bez tego enzymu suplementy mogą nie tylko nie chronić przed nowotworami, ale także potencjalnie przyspieszać ich wzrost u niektórych osób.
Sprzeczne dowody na temat omega-3 i raka
Przez wiele lat związek między kwasami tłuszczowymi omega-3 (EPA i DHA znajdującymi się w oleju rybnym) a ryzykiem raka pozostawał niejasny. Niektóre badania wykazały korzyści ochronne, podczas gdy inne nie wykazały żadnego efektu lub nawet sugerowały możliwy związek ze zwiększoną częstością występowania raka. Ta niespójność wprawiła naukowców w zakłopotanie, ale nowe badanie oferuje ważny element układanki.
Rola genu ALOX15
Naukowcy z Uniwersytetu Michigan i MD Anderson Cancer Center odkryli, że gen ALOX15 decyduje o tym, czy EPA i DHA mogą skutecznie hamować raka okrężnicy. Gen ten jest odpowiedzialny za przekształcanie kwasów omega-3 w resolwiny, cząsteczki zwalczające przewlekłe stany zapalne, główny czynnik w rozwoju raka.
Ważne: ALOX15 jest często nieaktywny w przypadku niektórych typów nowotworów, uniemożliwiając organizmowi prawidłowe przetwarzanie kwasów omega-3 w celu uzyskania efektu przeciwzapalnego.
Wyniki myszy: nieoczekiwany zwrot akcji
Eksperymenty na myszach narażonych na działanie substancji chemicznych sprzyjających powstawaniu nowotworów wykazały, że olej rybny zwiększał liczbę nowotworów okrężnicy u zwierząt pozbawionych ALOX15. Sugeruje to, że bez tego enzymu kwasy omega-3 mogą nie zapewnić oczekiwanych korzyści, a nawet mogą pogorszyć rozwój nowotworów.
Stwierdzono, że EPA (kwas eikozapentaenowy) jest skuteczniejszy niż DHA (kwas dokozaheksaenowy). Formy estrów etylowych i wolnych kwasów tłuszczowych EPA zmniejszają wzrost nowotworu dzięki aktywnemu ALOX15. Podobne wyniki uzyskał Lovaza, lek na receptę zawierający estry etylowe EPA. Natomiast warianty DHA nie zapobiegały wzrostowi nowotworu u myszy pozbawionych ALOX15.
Konsekwencje dla pacjentów: testowanie jest kluczem do sukcesu
Odkrycia te podają w wątpliwość strategie zapobiegania nowotworom. Osoby z polipami jelita grubego lub genetyczną predyspozycją do niskiej aktywności ALOX15 mogą nie doświadczyć takiego samego działania ochronnego, jakie zapewniają suplementy omega-3.
Według Imada Shureiki, profesora na Uniwersytecie Michigan: „Ważne jest również, aby wiedzieć, czy osoba przyjmująca suplement ma enzymy niezbędne do metabolizowania tych pokarmów, aby zapobiec przewlekłemu zapaleniu, a tym samym rozwojowi raka”.
Przyszłe kierunki: Aktywacja ALOX15
Naukowcy pracują obecnie nad lekami mającymi aktywować ALOX15 w komórkach nowotworowych. Celem jest zwiększenie zdolności organizmu do przetwarzania EPA i DHA, potencjalnie zwiększając wysiłki w zakresie zapobiegania rakowi jelita grubego.
Podsumowując: suplementy Omega-3 nie są uniwersalnym rozwiązaniem w profilaktyce raka. Ich skuteczność w dużej mierze zależy od indywidualnych czynników genetycznych, w szczególności od obecności aktywnego ALOX15. Konsultacja z lekarzem przed rozpoczęciem suplementacji ma kluczowe znaczenie w celu ustalenia, czy jest ona odpowiednia dla Twojego profilu zdrowotnego.
